Loša Demografija: Srbija na demografskoj prekretnici: Isti broj ljudi kao pre 50 godina, ali znatno stariji

Srbija danas ima skoro isti broj stanovnika kao i pre pola veka, ali je struktura društva dramatično izmenjena. Prema rečima Vladimira Nikitovića, predsednika Društva demografa Srbije, demografski procesi nisu uzrok, već direktna posledica ekonomskih i političkih dešavanja u zemlji.

Iako se često ističe odlazak stanovništva van granica, podaci ukazuju na to da su unutrašnje migracije daleko prisutnije i da stvaraju opasan jaz između dva centra i ostatka zemlje:

• Dominacija severa: Glavni smer migracija ide od juga ka Beogradu i Novom Sadu.
• Pražnjenje regiona: Procenjuje se da će do polovine veka južna i istočna Srbija izgubiti i do 50% stanovništva.
• Starosna struktura: Ljudi koji se sele unutar zemlje su u proseku deset godina mlađi od ostatka populacije, što dodatno ubrzava starenje napuštenih regiona.

Problem "otpisivanja" delova zemlje

Nikitović upozorava da populacione strategije koje se oslanjaju samo na novac daju minorne efekte. Depopulacija je pre svega regionalno pitanje. Dok će Beograd do 2050. godine izgubiti manje od 4% stanovnika, Šumadija i zapadna Srbija mogle bi ostati bez trećine žitelja.

Poseban problem predstavlja i položaj žena na selu. Zbog tradicionalnih obrazaca nasleđivanja, mlade žene češće odlaze u veće gradove radi obrazovanja i posla, ostavljajući sela sa izrazitim viškom muškaraca u reproduktivnom dobu.

Uvoz radne snage i "licemerje" tržišta

Srbija je danas prinuđena da uvozi radnu snagu, prvenstveno za slabo plaćena fizička zanimanja. U izveštaju magazina Biznis i finansije ističe se paradoks modernog društva:

• Domaći radnici koji obavljaju nasušno potrebne fizičke poslove decenijama su bili potcenjeni.
• Postoji otpor prema migrantima koji dolaze da popune te praznine, iako domaće stanovništvo te poslove više ne želi da radi.
• Rešenje: Dostojanstvene plate i bolji položaj za sve niskokvalifikovane radnike, bez obzira na poreklo.

Zaključak demografa je jasan: bez drastičnih ekonomskih reformi i ravnomernog regionalnog razvoja, demografska slika Srbije nastaviće da bledi, bez obzira na trenutne mere populacione politike.